خبرهای ویژه... مهندسی کشاورزی...، مهندسی تولیدات گیاهی... و...... مهندسی فیزیولوژی و اصلاح گیاهان...
تاریخ : یکشنبه یکم تیر 1393
نویسنده : مهدی محرابی (خاکی)

روش  بیولوژیکی در  کشاورزی 

امروزه در دنیای کشاورزی و زراعت دیگر جایی برای سموم کشاورزی وجود ندارد. ولی متاسفانه شاهد هستیم با توجه به علوم جدید و رشد تحقیقات در کشاورزی هنوز از سموم کشاورزی برای نابودی آفات و علف های هرز استفاده میشود. با توجه به اهمیت مبارزه بیولوژیکی و طرح تحقیقات فراوان به همراه هزینه های بسیار زیاد در این مورد هنوز نتوانسته ایم برای کشاورزان عزیز این موضوع را ترویج نماییم که مبارزه بیولوژیکی به لحاظ سلامتی مواد تولیدی برای انسانها حائز اهمیت می باشد. در مقاله ذیل اشاره ای به این روش مبارزه خواهیم داشت.

سابقه تاریخی روش کنترل بیولوژیک در ایران

سابقه تاریخی روش کنترل بیولوژیک در ایران به تجربه ی ایرانی ها در کنترل ملخ ها و سارها بر می گردد. آنها در کنار مزارع ظرف هایی را به نام آب سار قرار می دادند تا سارها بتوانند ضمن شکار ملخ های گیاه خوار، منقار خود را در آن بشویند و بتوانند مدام ملخ ها را شکار کنند. در سال 1312؛ با وارد کردن چند کفش دوزک اختصاصی شپشک استرالیایی به نام کفش دوزک استرالیایی کنترل بیولوژیک کلاسیک در ایران آغاز شد.
دو دهه ی (1345 _ 1325) مبارزه ی بیولوژیک با آفت مهم سن گندم در کشور به دلیل نبود ساختارهای تحقیقاتی مناسب و ضعف کیفی عوامل ،کنترل بیولوژیک تولیدی در آن زمان مقهور بازار سموم شیمیایی شد.
در دهه ی 50 با حرمت گذاشتن به ارزیابی های تحقیقاتی در یکی از کشت و صنعت های خوزستان و پیدا کردن دشمنان طبیعی آفت ساقه خوار نیشکر، استفاده از سموم شیمیایی ممنوع و کار بزرگی در حفظ و حمایت از دشمنان طبیعی این آفت انجام شد. به نحوی که تا یک دهه ی قبل، سموم شیمیایی در مزارع نیشکر استفاده نمی شد و دشمنان طبیعی این آفت در یک شرایط مطلوب، این آفت را کنترل می کردند. قطعا صرفه جویی ناشی از عدم مصرف سموم و عدم آلودگی محیط، دام، شکر و کارکنان منطقه ارزش بی حساب دارد.
متاسفانه به بهانه ی اندک افزایشی در محصول نیشکر در چند سال اخیر مصرف علف کش ها موجب به هم خوردن شرایط طبیعی در برخی از مزارع نیشکر شده است که امیدواریم سوابق امر بتواند جلوی مصرف بی رویه ی علف کش ها و سموم شیمیایی را دراین منطقه از کشورمان بگیرد.

کنترل بیولوژیکی

کنترل بیولوژیک پدیده‌ای طبیعی است که هدف آن تنظیم جمعیت موجودات می‌باشد. کنترل بیولوژیک ممکن است به صورت طبیعی یا با دخالت انسان اتفاق بیافتد، که به این نوع کنترل، کنترل بیولوژیک کاربردی اطلاق می‌شود.

کنترل بیولوژیک :

۱- طبیعی؛
۲- کاربردی.

کنترل بیولوژیک پدیده‌ای طبیعی است که هدف آن تنظیم جمعیت موجودات می‌باشد. کنترل بیولوژیک ممکن است به صورت طبیعی یا با دخالت انسان اتفاق بیافتد، که به این نوع کنترل، کنترل بیولوژیک کاربردی اطلاق می‌شود.
کنترل بیولوژیک یا (Biological Control) شامل سه موضوع اصلی است:

۱) انواع موجودات آفت هدف؛
۲) انواع دشمنان طبیعی؛
۳) روش‌های بکارگیری دشمنان طبیعی
۱) انواع موجودات آفت هدف

الف) بطور کلی حشرات مهم‌ترین گروه از موجوداتی هستند که در برنامه‌های کنترل بیولوژیک به عنوان هدف مطرح بوده‌اند. آفات (حشرات) به دلیل ازدیاد، تنوع گونه و مهاجرت به نقاط جدید موجبات ورود حشرات شکارگر از مناطق دیگر را برای کنترل‌شان ایجاد کرده‌اند.
اما مهم‌ترین راسته‌ای که تعدادی از گونه‌های آن تحت کنترل بیولوژیک قرار گرفته‌اند راسته (Hemiptera) می‌باشد.
در جلسات قبل گفته شده که راسته (Homoptera) در بر گیرنده شته‌ها، شپشک‌ها، سفیدبالک‌ها و پسیل‌ها می‌باشند. همین حشرات هستند که در روی گیاهان زینتی جزء مهمترین آفات محسوب می‌شوند لذا امکان کنترل بیولوژیک آفات گیاهان زینتی بسیار زیاد است.
چرا بیشترین برنامه کنترل بیولوژیک برعلیه حشرات راسته (Homoptera) صورت می گیرد؟
بدلیل اینکه تعداد زیادی از گونه‌های راسته (Homoptera) به همراه گیاهان زینتی و محصولات کشاورزی از منطقه پراکنش بومی خود وارد منطقه جدیدی شدند که فاقد دشمنان طبیعی بودند. لذا برای مبارزه با این آفات، دشمنان طبیعی این حشرات نیز از منطقه پراکنش آن‌ها به منطقه جدید وارد شدند تا تحت کنترل در آیند. در ضمن بسیاری از حشرات این راسته مانند شپشک‌ها غیر متمرکز بوده بنابراین امکان کنترل بیولوژیک آن‌ها فراهم است.

ب) گروه دیگری از حشرات مورد نظر در برنامه‌های کنترل بیولوژیک کنه‌ها هستند. مخصوصاً سه خانواده (Eriophidae)، (Tarsonemidae) ،(Tetranychidae) جزء مهم‌ترین کنه‌های گیاهخوار هستند که بر علیه آن‌ها کنترل بیولوژیک انجام شده است.

ج) دسته دیگر این حشرات، حلزون‌ها و راب‌ها هستند که به آن‌ها لیسَک نیز گفته می‌شود. برای کنترل بیولوژیک حلزون‌ها و راب‌ها کوشش‌هایی انجام شده است ولی نتیجه بخش نبوده است.

د) گروه دیگری از موجودات مورد بحث، علف‌های هرز هستند، بطور کلی ۱۱۶ گونه از علف‌های هرز در ۳۲ خانواده با عنوان هدف برنامه‌های کنترل بیولوژیک تاکنون مطرح بوده‌اند که ۵۰ درصد آن‌ها متعلق به سه خانواده Cactacea ، Mimosacea ، Asteraceae هستند.

ذ) علاوه بر این‌ها، بیماری‌های گیاهی و مهره‌داران هم می‌توانند از اهداف برنامه‌های کنترل بیولوژیک باشند، حتی انسان می‌تواند در برنامه‌های کنترل بیولوژیک به عنوان یک هدف قلمداد شود.

۲) انواع دشمنان طبیعی

مبحث دوم انواع موجوداتی هستند که برای کنترل بیولوژیک آفاتی که ذکر کردیم مورد استفاده قرار می‌گیرند.

الف) حشرات پارازیتوئید از عمومی‌ترین دشمنان طبیعی آفات به شمار می‌آیند که در برنامه‌های کنترل بیولوژیک به روش‌های مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرند. برنامه‌های کنترل بیولوژیک در مورد حشرات پارازیتوئید بیشتر درباره‌ی دو راسته (Hymenoptera) یا بال‌غشائیان و زنبورها یا (Diptera) می‌باشد.
در راسته (Hymenoptera)، زنبورهای بالا خانواده (Ichneumonoidae) و بخصوص دو خانواده (Braconidae) و(Ichneumonidae) دارای اهمیت بیشتری هستند.
در خانواده (Braconidae)، تمام گونه‌های زیر خانواده‌ی (Aphidiinae) بدون استثنا پارازیتوئید، شپشک‌ها هستند و در برنامه‌های کنترل بیولوژیک آفات گلخانه‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرند.

از خانواده زنبورها، بالا خانواده (Chalcidoidea) از اهمیت فوق‌العاده‌ای برخوردارند. در این بالا خانواده، خانواده‌های (Encyrtidae), (Pteromalidae), (Aphelinidae) و (Eulophidae) از مهم‌ترین دشمنان طبیعی آفات گیاهان زینتی هستند.
گروه دیگری از پارازیتوئیدها، متعلق به راسته (Diptera) یا دو بالان خانواده (Tachinidae) فوق‌العاده حائز اهمیت هستند.

ب) گروه دیگر از دشمنان طبیعی، حشرات شکارگر هستند که از انوع گونه‌های گیاهخوار تغذیه می‌کنند. مهم‌ترین شکارگرها در راسته (Hemiptera) مثل خانواده(Anthocoridae) خانواده (Nabidae)در راسته (Coleoptera)خانواده (Coccinellidae) که به آن‌ها کفشدوزک‌ها اطلاق می‌شود و تعدادی دیگر از خانواده‌ها مثل خانواده (Carabidae) و در راسته بال‌توری‌ها خانواده (Chrysopidae) بخصوص بال‌توری (Chrysoperla carnea) و در راسته (Diptera) خانواده‌های(Syrphidae) و (Cecidomyiidae) از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند.

ج) گروه دیگر از عوامل بیماری‌زا، بندپایان هستند. مهم‌ترین عوامل بیماری‌زای بندپایان مربوط به ویروس‌ها، نماتدها، تک سلولی‌ها، قارچ‌ها و باکتری‌ها هستند.
در بین باکتری‌ها، باکتری‌های گونه(Bacillus) مانند (Bacillus Thuringiensis) (Bacillus anisopliae), sphaerieus) (Bacillus، از جمله باکتری‌هایی هستند که برای کنترل گروه‌های مختلفی از حشرات مورد استفاده قرار می‌گیرند.
در گروه ویروس‌ها، شانزده خانواده از ویروس‌ها با حشرات ارتباط دارند ولی خانواده (Baculoviridae)
دارای اهمیت بیشتری است و برای کنترل حشرات مورد استفاده قرار می‌گیرد.

اما دلیل اینکه ویروس‌ها مانند باکتری‌ها براحتی تولید نمی‌شوند چیست؟

ویروس‌ها برای تولید مثل نیاز به جسم موجود زنده دارند، یعنی آن‌ها در داخل موجود زنده تکثیر پیدا می‌کنند در حالیکه باکتری‌ها براحتی بر روی مخمرها تکثیر می‌شوند. به همین دلیل استفاده از باکتری‌ها در کنترل بیولوژیک حشرات توسعه یافته و کاربرد بیشتری دارد.

د) گروه دیگر از دشمنان طبیعی قارچ‌ها هستند بخصوص قارچ‌های خانواده (Entomophthoraceae) و زیر گروه‌های (Zygomycotina) و (Deutromycotina)که برای کنترل حشرات و گیاهان زینتی مخصوصاً گونه‌ای به نام (Verticillium lecanii) مورد استفاده قرار می‌گیرد.

ذ) دسته دیگر از عوامل کنترل حشرات، تک سلولی‌ها هستند، شاخه‌های (Apicomplexa) و (Microspora) از مهم‌ترین تک سلولی‌ها هستند که بر روی حشرات ایجاد بیماری می‌کنند. مخصوصاً تک سلولی‌های جنس (Nosema) از اهمیت بیشتری برخوردارند. تعدادی از گونه‌های این جنس بصورت تجارتی تولید شده‌اند و برای کنترل ملخ‌ها و آبدزدک‌ها مورد استفاده قرار گرفته‌اند.

ر) گروه دیگر از حشرات مورد استفاده در کنترل بیولوژیک، حشراتی هستند که از علف‌های هرز تغذیه می‌کنند. در این بین خانواده‌های (Chrysomelidae) و (Curcurlionidae)از راسته (Coleoptera) و (Pyralidae) از راسته (Lepidoptera)از اهمیت زیادی برخوردارند
 
 
آفتكشهاي بيولوژيكي
 
آفتكشهاي بيولوژيكي يا عوامل كنترل بيولوژيكي را مي توان به 4 گروه اصلي تقسيم كرد:

۱-عوامل بيوشيميايي كه شامل مواد شيميايي علامت دهنده (فرومونها و آللوكميكالها)، تنظيم كننده هاي رشد حشرات، تـنظيم كننده هاي طبيعي گياهان و آنزيمها مي باشند.

۲-فرآورده هاي طبيعي كه منشاً طبيعي دارند مانند فرآورده هايي كه از گياهان و يا ميكروارگانيسم ها به دست مي آيند و تا كنون بيش از 50 فرآورده با منشأ طبيعي به ثبت رسيده است.
به آفتكشهاي مشتق از مواد گياهي شامل مواد طبيعي غيرسنتز شده Botanical Pesticide نيز گفته مي شود. در واقع اين آفتكشها، آلكالوييدها و يا گليكوسيدهايي هستند كه در گل، ساقه، ريشه و يا حتي بذر گياهان وجود دارند. آلكالوييدها، مشتقات اسيدهاي آمينه هستند و براي خود گياه غيرضروري اند. گليكوسيدها نيز از قندها مي باشند.

۳-ميكروارگانيسم ها(آفتكشهاي ميكروبي) كه شامل بيش از 100 فرآورده از جمله ويروسها، باكتريها، قارچها، نماتدها و پروتوزوآها مي باشند كه در مديريت كنترل تلفيقي و كشاورزي ارگانيك و حتي كشاورزي سنتي نقش بسيار مهمي دارند. حشرات، علفهاي هرز، عوامل بيماريزا و نماتدها نيز مانند ساير موجودات زنده داراي بيماريهايي هستند كه به وسيله ميكروارگانيسم ها ايجاد مي شوند. در مواردي اين موجودات بيماريزا جداسازي و كشت شده و به طور انبوه براي مبارزه با آفات توليد مي شوند. اين فرآورده ها را عوامل ميكروبي كنترل آفات نيز مي نامند.

۴-ماكروارگانيسم ها كه شامل بيش از 100 مورد از حشرات و كنه هاي شكارگر و پارازيتوييد (انگل واره) حشرات و كنه هاي آفات گياهي هستند و به صورت تجاري براي مصرف در گلخانه ها و مزارع عرضه مي شوند.

۵-عوامل بيوشيميايي كه شامل مواد شيميايي علامت دهنده (فرومونها و آللوكميكالها)، تنظيم كننده هاي رشد حشرات ، تـنظيم كننده هاي طبيعي گياهان و آنزيمها مي باشند.


تجهیزات کنترل بیولوژیک


به طور کلی به کلیه وسایل و ماشین آلاتی که به نحوی در کنترل و مبارزات بیولوژیک به طور مستقیم شرکت داند را تجهیزات کنترل بیولوژیک مینامند.از قبیل تله ها ،کارتهای رنگیري،نوارهای رنگی و سایر تجهیزات مورد استفاده.

زیست بانی پایا با بهره مندی از پشتوانه فنی کارشناسان خبره و باتجربه داخلی وو مشاورین خارجی معتبر دنیا و نیز با در نظر گرفتن شرایط اقلیمی ،محیطی،بیولوژیکی و اکولوژیکی ایران، خدمات بیولوژیک به شرح ذیل را ارائه مینماید.
کلیه محصولات این شرکت مجوزهای مربوط به استفاده از این محصولات در کشتهای ارگانیک را دارا بوده و همچنین با رعایت کلیه دستورالعملهای سازمان حفظ نباتات و اخذ مجوزهای مربوطه در اختیار شما قرار خواهد گرفت.

 

نگاهی به کنترل بیولوژیکی علفهای هرز 

استفاده ازدشمنان طبیعی برای مقابله با علف های هرزبه منظور کاهش جمعیت علف های هرزتا سطح قابل قبول اقتصادی است . 

هدف

ریشه کن سازی علف های هرز نیست , بلکه کوششی است درجهت کاهش جمعیت وتنظیم آن درحدی است که ضرر اقتصادی نداشته باشند . موقعی موفق می شود که عامل زیستی , تراکم علف هرز را تا آن حدی که به منابع انسانی ضرری نرساند کاهش بدهد . تاثیر هدف ممکن است در اثر عمل مستقیم یا غیرمستقیم عامل زیستی حاصل شود .
 

اعمال مستقیم عوامل زیستی

1- عامل زیستی ساقه گیاه را سوراخ نموده ووارد آن شده وساختمان آن را سست کرده و در نتیجه گیاه حالت ایستاده خود را از دست داده وبه خاک بیفتد .
2- عامل زیستی قسمت های حیاتی گیاه مثل برگ, گل و میوه را خورده و نابود نماید.

 

اعمال غیر مستقیم عوامل زیستی

1) عامل زیستی ممکن است امتیاز یا برتری رقابتی علف هرز را از طریق کاهش قابلیت رشد و نمو و یا تولید مثل آن زایل نماید.
2)  شرایط لازم را برای ابتلای علف های هرز به بیماری های گیاهی را فراهم نماید.  برای موثر بودن لازم نیست که عامل زیستی حتما علف هرز را نابود نماید , بلکه فقط کافیست که برتری رقابتی آ ن بر علیه گیاهان باغی از بین برود.

 

 عوامل کنترل بیولوژی علف های هرز

1- حشرات
2- عوامل بیماریزا pothogens
3- علف خواران  her bivores

 

حشرات

حشراتی که به گیاهان حمله می کنند موثر ترین عوامل کنترل بیولوژیکی در کنترل علف های هرزمی باشند. آنها به علت داشتن میزبان های ویژه می توانندنقل مکان دهندو این صفت به انتشار آنها کمک می نماید حشرات می توانند اندامهای رویشی و زایشی علف های هرز را نابود نمایند . حملات حشرات میتوانند علف های هرز رادر مقابل عوامل دیگری چون بیماری ها تضعیف نماید.

 

مثالی از حشرات

کنترل کاکتوس موسوم به زبان مادر شوهر  opuntia inermisتوسط حشره گیاه خواری بنام بید نقب زن Cactoblasts cactorum berg در استرالیا می باشد فرم نابود کننده این حشره لارو آن می باشد این لاروها نارنجی مایل به قرمز بوده ودارای نوارهای سیاه عرضی می باشند که طول آنها به 5/2 سانتی مترمی رسد بعد ازخروج از تخم لاروها وارد کاکتوس ها شده و زندگی خودرادرآنجا ادامه می دهند.
آنها درداخل گیاه با ایجاد تونل هایی مغز ساقه هارا خورده و سپس وارد ریشه های زیرزمینی میزبان می گردند دراندام های جوان گیاه , قسمت های داخلی اندام خورده می شود و فقط کوتیکولی به ضخامت ورق کاغذ باقی می ماند چنین گیاهانی بعدا موردحمله قارچ ها قرار گرفته وبیشترضعیف می شوند وبالاخره نابود می گردند . سوسک مینوز ساقه برای کنترل فرفیون –حشره گالزا برای کنترل تلخه 
 

2- عوامل بیماریزا

باعث خسارتهای موضعی درگیاه می شوند و قادر به از بین بردن کل گیاه یا یک جمعیت گیاهی نیستند همچنین باید مقداری زیادی از آنها جمع آوری و پخش شوند تا عوامل بیماریزا موثر واقع شوند شرایط محیطی همچون باد و رطوبت باید بگونه ای باشد که رشد ونمو عوامل بیماریزا بخوبی انجام و بیماری توسعه یابد . بااستفاده از این عوامل علف های هرز ضعیف یا تعداد آنها کاهش می یابد .

در مورد بکار گیری عوامل بیماری زای گیاهی جهت کنترل بیولوژیکی علف های هرز که عمدتا قارچ ها هستند دو نگرش وجود دارد.

الف) نگرش کلاسیک

ب) نگرش علف کش

 

الف) نگرش کلاسیک:

تلاش می شود که میزان مایع عامل بیماری زا در حد خود نگهدار برقرار گردد و این روش وسیع ترین کاربرد را در مناطق سنتی کنترل بیولوژیکی علف های هرز یعنی مراتع , مناطق آبزی و مناطق غیر زراعی دارد .

 

ب) نگرش علف کش:


عبارت از به کار گیری عوامل بیماری زا است که به سمپاشی های مکرر با غلظت با لای مایه بیماری تاکید می ورزد که به نگرش علف کش قارچی mycoherbicide موسوم است این روش درحال حاضر بهترین فرصت را برای توسعه کنترل بیولوژیکی در مناطق زراعی فراهم می آورد . علف کش های قارچی بطور تجارتی درباغهای مرکبات و مزارع برنج به کار برده می شوند . قارچ phytophtora palmivora برای کنترل علف هرز استبرقدر مرکبات فلوریدا استفاده می شود

 

3- علف خواران :

جانوران چرنده مثل غاز , بز ,گوسفند وگاو برای کنترل انتخابی علف های هرز مزارع, چراگاهها و مناطق غیر زراعی مورد استفاده قرار گرفته اند . ازغاز برای کنترل گیاهچه های بذری علف های هرزباریک برگ درمزارع وتعدادی از گیاهان زارعی پهن برگ مثل پنبه استفاده می شود . ازغاز همچنین برای کنترل علف های هرزباغات میوه , نهالستان ها و مزارع بعضی گیاهان چند ساله استفاده شده است . از گوسفند و بز جهت بهبود شرایط چرا برای گله های گاو استفاده می شود آنها می توانند علف های هرز یک ساله برگ پهن را از بین برده و شرایط را برای رشد و نمو علف های باریک برگ مرتعی جهت تغذیه گاو  مساعد سازند . ازگوسفند و بز برای جلوگیری از مسموم شدن گاو ها توسط پیره گیاه Senecio استفاده میشود.

 

اصول کنترل بیولوژیکی علفهای هرز بااستفاده ازحشرات

1- حشراتی برای وارد کردن و استفاده در کنترل بیولوژیک مناسب هستند که فاقد دشمنان طبیعی خود باشد شواهد نشان می دهد که حشرات وارداتی به منطقه در غیاب دشمنان طبیعی خود , به خوبی مستقر می گردند و سبب غارت شدید محصول کاشته شده می شوند وکنترل بیولوژیکی علف های هرز , این اصل به خوبی به کار می آید.

2-  حشراتی که برای کنترل برگزیده می شوند باید از انواعی باشند که اختصاص به میزبان خاصی داشته یا به روی تعداد بسیار محدودی گیاه میزبان فعالیت نکند مثل کنترل بیولوژیکی کاکتوس , تقریبا این احتمال غیر ممکن است که حشره بید از انواع دیگر گیاهان نیز تغذیه کند به خاطر اینکه این گیاه به دلیل داشتن شیرابه تند ، کوتیکول مقاوم و دیگر ویژگی های مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی , اختصاصی است.

3-  جایی که علف هرز با گیاه باغی ارتباط نزدیکی دارد انتخاب حشره مورد نظر نیازمند احتیاط های بسیار ویژه ای باشد در این شرایط باید الزاما گونه ای وارد شود که عادت رشد و رژیم غذایی آن اختصاصی است.

4- باید حشره کنترل کننده به طورجامع و کامل مورد آزمایش قرار گیرد و تا احتمال تغذیه آن از سایر گیاهان غیر از میزبان اختصاصیش بررسی شود .

 

رهیافت های زیست محوربرای کنترل بیولوژیکی علف های هرز

استفاده از ترکیبات شیمیایی تولیدی ریز جانوران یا گیاهان به همان روش کاربرد علف کشها رهیافتی زیست محور برای کنترل علف های هرز محسوب می شود . هر چند استفاده از چنین ترکیبات طبیعی دقیقاً معادل کنترل بیولوژیکی نیست زیرا از موجود زنده ای به طور مستقیم برای کنترل علف های هرز استفاده نمی شود , اما از آنجایی که هدف رهیافت های زیست محور و کنترل بیولوژیکی فرو نشانی رشدعلف هرز واثرات منفی آنها به شیوه طبیعی است , گرایش به توسعه تولیدات طبیعی برای استفاده در مدیریت علف هرز وجود دارد .

این موضوع عمدتا به تاثیرگذاری آنها روی علف های هرز , عدم سمیت برای موجودات غیر هدف , عدم آسیب رسانی به محیط و سهولت تجزیه زیستی آنها مربوط می شود چنین ترکیبات طبیعی می توانند الگوی ساخت علف کش های طبیعی جدیدی می باشد . و همچنین کنترل بیولوژیکی می تواند در مناطقی که بیم توسعه بیوتیپ های علف هرز مقاوم به علف کش میرود مورداستفاده قرارگیرد .

مثل: علف کش قارچی Alternaria helianthi برای فرونشانی رشد بیو تیپ های توق مقاوم به علف کش ایمازاکویین در مزارع سویا استفاده شده است.

 

معیار موفقیت در کنترل بیولوژیکی

یک عامل کنترل بیولوژیکی زمانی موفق است که علاوه برتوانایی در کاهش جمعیت علف های هرزتا سطح غیر مخرب , دارای این خصوصیات نیز می باشد:

1- این عامل نباید زیانی به گیاهان باغی وارد کند.
2- باید قادر به تولیدمثل سریع باشد تا ازرقابت علف های هرزباگیاهان زراعی جلوگیری کنند.
3- از تکثیر و استقرار دوباره آن درمزرعه ممانعت کند.
4-  باید مقاوم باشد و قادر به حفظ موازنه جمعیت خود وعلف های هرز باشد.
5- باید با شرایط محیطی میزبان ساز گار باشد.
6- باید از گزند دشمنان و عوامل بیماریزای خود بدور باشد

 

معایب کنترل بیولوژیکی علف های هرز
 
1- توانایی کنترل طیف وسیعی از علف های هرز را ندارد
2- عوامل زنده کنترل بیولوژیکی بر روی علف های هرز یک ساله و دارای رشد سریع که در گیاهان باغی می رویند موثر نیستند.
3- محیط هایی که درآنها شخم مستمر و بطور سنگینی از آفت کش ها استفاده شده است به میزان زیادی بی ثبات بوده و عوامل زنده کنترل بیولوژیکی شانس کمی برای زنده ماندن دارند.
4- عوامل کنترل بیولوژیکی قادربه افزایش سریع جمعیت خود در ابتدای فصل که معمولا علف های هرز بیشترین خسارت را به محصول وارد می کنند نمی باشند.

     


آخرین مطالب